In de elfde en twaalfde eeuw bestond Voorne uit een verzameling kleine en grote eilandjes, slikken en zandplaten. In deze ruige omgeving vestigden zich boerenfamilies, die de moerassige veenlanden in de loop der eeuwen ontgonnen en in gebruik namen voor landbouw en veeteelt. De Noordzee en de Maas vormden echter een grote bedreiging. In het midden van de twaalfde eeuw vonden verschillende grote overstromingen plaats, die de in cultuur gebrachte gebieden volledig verwoestten.

Tussen 1300 en 1400 nam de handel in Brielle een hoge vlucht. Aan de hand van diverse tolvrijheden die de stad ontving, blijkt dat de handelaren over grote afstanden handel dreven. Zo kregen de Briellenaren in 1280 van Floris V tolvrijheid en in 1368 ontving de stad van de Zweedse koning Aelbert toestemming om een nederzetting op het Zuidzweedse Skoone te bouwen. Brielle komt in de dertiende en veertiende eeuw veelvuldig voor in tollijsten en stukken over handelskwesties. De handel bezorgde de stad flinke rijkdom en macht.

De omslag van Katholicisme naar Protestantisme had belangrijke gevolgen. Alle bezittingen van de kloosters en kerken werden in een soort fonds ondergebracht en de opbrengst gebruikt voor algemene zaken, zoals het salaris van onderwijzers, het onderhoud van het pesthuis en de bouw van bijvoorbeeld een nieuwe pastorie. In de Catharijnekerk en de Pieterskerk werden de altaren verwijderd en de Pieterskerk werd door de loodsdienst in gebruik genomen als opslagplaats. De watergeuzen verboden alle aspecten van de katholieke eredienst, dus zouden er nooit meer processies en ommegangen door Brielle trekken.

Een van de kerkelijke hoogtepunten in deze periode is het plechtige huwelijk tussen Willem van Oranje en Charlotte de Bourbon dat op 12 juni 1575 in de Catharijnekerk werd voltrokken.

Tweede Wereldoorlog

De oorlogsdagen tussen 10 en 14 mei verliepen in Brielle vol onzekerheid. Met regelmaat kwamen Duitse, Engelse en Nederlandse vliegtuigen over, waardoor regelmatig het luchtalarm weerklonk. Er kwamen vluchtelingen uit Veenendaal die opvang vonden en ook diverse Joden arriveerden in Brielle, in de overtuiging dat ze van hier per boot naar Engeland konden reizen. Op 12 mei werd een Engels vliegtuig neergeschoten, dat terecht kwam nabij de Bedevaartskerk aan de Kloosterweg. Twee inzittenden kwamen om, een derde bemanningslid werd opgenomen in Huize Ellemeet om te worden behandeld aan zijn gebroken been. Tegen de avond van 14 mei werd duidelijk dat Nederland had gecapituleerd. De hele dag was al te zien dat Rotterdam in brand stond: grote rookwolken rezen tot hoog in de hemel. De volgende dag arriveerde de eerste Duitse instructie. De bezetting was begonnen.